Obóz koncentracyjny Fuhlsbüttel (podobóz KZ Neuengamme) - Hamburg-Fuhlsbüttel (Hamburg)

   Wolne i Hanzeatyckie Miasto Hamburg, to nie tylko największy port morski w Niemczech, czy wielki ośrodek przemysłowy. Hamburg, to także jedna z większych aglomeracji czasów II wojny światowej na terenie której w latach 1933-1945 znajdowało się przynajmniej kilkanaście obozów i podobozów koncentracyjnych. Najbardziej rozpoznawalnym jest oczywiście niemiecki obóz koncentracyjny Neuengamme. Warto natomiast przyjrzeć się innemu - nie mniej bestialskiemu miejscu naszych zachodnich sąsiadów - obozowi koncentracyjnemu Fuhlsbüttel.

   Miejsce, gdzie znajdował się niemiecki obóz koncentracyjny Fuhlsbüttel - przez wszystkie lata swojego istnienia - pełnił na przemian lub równolegle trzy główne role - wiezienia (zakładu karnego), domu poprawczego i obozu koncentracyjnego. Zresztą tą pierwszą rolę pełni do dnia dzisiejszego, co też organiczna znacznie wejście na jego teren, ale o tym później.
   W 1871 roku - kiedy utworzona została Rzesza Niemiecka - wieś Fuhlsbüttel została przekazana hamburskiemu państwu. Okręg administracyjny miasta Hamburg wchłonął w swoje granice Fuhlsbüttel dopiero w 1913 roku. Niewielka powierzchnia dawnej wioski wystarczyła jednak do tego, aby zdecydowano tam o budowie Portu Lotniczego Hamburg-Fuhlsbüttel (dziś: międzynarodowy Port Lotniczy Hamburg im. Helmuta Schmidta). Co ciekawe, port lotniczy został uroczyście otwarty na rok przed oficjalnym utworzeniem z wioski Fuhlsbüttel dzielnicy Hamburga.

Wejście od strony Am Hasenberge, gdzie znajduje się izba pamięci.

   Przejdźmy jednak do interesującego nas kompleksu obozowego i jego historii. Budowa więzienia centralnego trwała prawie cztery lata. Pierwszy budynek kompleksu więziennego tzw. Blok I został oddany do użytku 15 sierpnia 1879 roku wraz z mniejszymi budynkami pomocniczymi, jako główne więzienie dla 800 przyszłych osadzonych. Dwa lata później wybudowano kolejny budynek oznaczony dzisiaj, jako Blok IV. Ten posiadał cele więzienne przeznaczone dla kolejnych 350 więźniów.

"Tajny pułk KG 200. Wspomnienia pilota Luftwaffe" - Peter Wilhelm Stahl

   Niemiecka, tajna jednostka Luftwaffe - Kampfgeschwader 200 - zaliczana jest do najbardziej tajemniczych jednostek sił powietrznych wszystkich walczących stron w drugiej wojnie światowej. "Pułk duchów" jak nazywano tą tajemniczą jednostkę, miał wykonywać zadania szpiegowskie, oraz najbardziej karkołomne ataki na strategiczne cele. Do tych celów używano przeważnie samolotów zdobycznych, takich jak: B-24 "Liberator", amerykańska "latająca forteca" - B-17, czy maszyn produkcji niemieckiej - Arado 232, Junkers Ju 188 i sześciosilnikowy Ju 390. Ich pilotowanie i misje do których były przeznaczone wymagały nie lada umiejętności, które posiadali nieliczni niemieccy piloci. Jednym z nich był urodzony w Lonsee w 1913 roku Peter Wilhelm Stahl. Syn rzemieślnika już w wieku 15 lat rozpoczął swoja przygodę z lotnictwem, zostając pilotem szybowców. Zanim został ostatnim porucznikiem i szefem kompanii tej tajemniczej jednostki, przeszedł wiele szkoleń i kursów. Oprócz służby w stacji meteorologicznej, Stahl zatrudniony był, jako cywilny pilot samolotu w Ministerstwie Lotnictwa Rzeszy. Dostając przydział do jednostki KG 200 mógł systematycznie podnosić swoje umiejętności i zdobywać doświadczenie na prawie wszystkich maszynach, jakie były dostępne w tym okresie.

Pomnik upamiętniający ofiary cywilne i poległych żołnierzy, którzy zginęli z rąk faszystów - Tučepi (Chorwacja)

   Pomnik znajduje się południowej części Chorwacji w Gminie Tučepi przy głównej drodze D512 prowadzącej z Tučepi Górnego do Viskovići. Usytuowany jest na samym zakręcie drogi, przez co jadąc na południe będzie dla kierowcy praktycznie niezauważalny. Pomnik ufundowali i zbudowali w 1959 roku mieszkańcy Tučepi.

   Na tablicy widnieje napis: "Wam, którzy oddaliście życie na rzecz wolności i lepszej przyszłości naszych narodów, Wam, których działania są źródłem naszych sił i zwycięstw w budowaniu socjalizmu. Pomnik i tablicę pamiątkową wznieśli mieszkańcy Tučepi". 

"Norymberga. Ostatnia bitwa" - David Irving

   Brytyjski pisarz i publicysta David Irving, to chyba najbardziej kontrowersyjny historyk i autor publikacji związanych z II wojną światową. I choć jego książki niezmiennie cieszą się wielkim zainteresowaniem - a on sam w opinii publicznej przez długi czas miał reputacje szanowanego pisarza - to jednak przy czytaniu jego dzieł trzeba być ostrożnym. Irving - nie bez powodów - uważany jest przez wielu za negacjonistę i antypolonistę. A procesy z jego udziałem - nierzadko przegrane - powodują, że do jego prac trzeba podchodzić z dystansem. Jedno jednak trzeba Irvingowi przyznać - jego rozległa wiedza i kontakty, które pozwoliły jemu na dotarcie do wielu archiwów na całym świecie, powodują, że napisane przez niego książki są cennym źródłem historycznym. Tak właśnie zapatruję się na jego książkę pt. "Norymberga. Ostatnia bitwa".

Pomnik upamiętniający poległych żołnierzy I wojny światowej - Boryszyn (woj. Lubuskie).

Warto się tutaj zatrzymać i przyjrzeć się jednemu z nielicznych, zachowanych drewnianych kościołów.

  Na głównym rozwidleniu dróg w Boryszynie (niem. Burschen) - tuż przy kościele z 1648 roku pod wezwaniem Zwiastowania Najświętszej Marii Panny - stoi zapomniany już pomnik ofiar I wojny światowej (bo pod taką właśnie nazwą widnieje w starych przewodnikach). W latach 30-tych XX wieku na szczycie pomnika stał niemiecki orzeł z głową skierowaną w lewo, z przodu widniała sporej wielkości tablica upamiętniająca poległych w I wojnie śwaitowej mieszkańców Burschen, a całość była odgrodzona drewnianym płotkiem. Niestety dziś pomnik jest już bardzo zniszczony, przez co niewidoczne są na nim jakiekolwiek napisy. Brakuje również wspomnianego niemieckiego orła.

Zdjęcia pochodzą ze zbiorów autora, sierpień 2019 r.